(видео)ЕДРИЛИЦАТА ОД ГИМЛИ: Кога математиката за малку што не уби 69 луѓе
Замислете дека летате на 12.000 метри височина. Се возите во сосема нов, ултрамодерен „Боинг 767“. Ви ја служат вечерата. И одеднаш… тишина.
Нема експлозија. Нема терористи. Само двата мотори престануваат да работат истовремено. Авионoт се претвора во 130-тонска метална тула што паѓа кон земјата.
Добредојдовте на лет 143 на „Ер Канада“, познат во историјата како „Едрилицата од Гимли“.
Како е возможно модерен авион да остане без гориво среде лет? Причината е истовремено смешна и застрашувачка: мешање на метричкиот и империскиот систем.
Канада штотуку преминала на метрички систем (килограми), но наземниот екипаж сè уште бил навикнат да користи фунти. Наместо да наполнат 22.300 килограми гориво, тие ставиле 22.300 фунти. Резултатот? Авионoт полетува со половина помалку гориво од потребното.
Причината за ова е што индикаторот за гориво бил расипан. Тие имале висок процент на дефекти кај моделот 767, а единствениот резервен инструмент исто така бил нефункционален. Проблемот бил пријавен, но подоцна екипата за одржување не го разбирала дефектoт и го исклучила резервниот индикатор. Тоа барало рачно мерење на количеството гориво со сонда за притисок.
Кога екраните во пилотската кабина згаснале (бидејќи се напојуваат од моторите), 61 патник и 8 членови на екипажот биле осудени.
Но имале среќа. Капетан Боб Пирсон не бил само пилот на патнички авиони. Во слободно време бил страстен натпреварувач со едрилици.
Тој направил нешто што никој дотогаш не го направил со „Боинг 767“ – почнал да го управува како џиновска едрилица, користејќи ги воздушните струења за да го продолжи летот.
Пирсон и копилотот Морис Квинтал решиле да слетаат на старата воена база во Гимли, Манитоба. Но имало еден проблем за кој не знаеле.
Базата одамна била затворена и претворена во писта за драг-трки. Токму тој сончев јули, пистата била полна со луѓе за „Семеен ден“. Имало скара, деца со велосипеди и камп-приколки паркирани среде пистата.
Авионoт се приближувал премногу високо и премногу брзо. Пирсон извршил маневра наречена „forward slip“ (странично лизгање) – буквално ги крстосува командите, правејќи авионот да лета „настрана“ за да ја намали брзината без да добива висина. Тоа е техника за мали едрилици, не за патнички џинови. Патниците ја гледале земјата низ страничните прозорци.
Авионoт слетал. Предното тркало не издржало и се скршило. Носот се заорал во асфалтот, ослободувајќи дожд од искри. Триењето помогнало машината да запре… само на неколку метри од ужаснатите семејства на пистата.
Сите 69 луѓе на бродот преживеале. Нема загинати ниту на земјата.
Случајот влегол во учебниците по авијација и математика. А „Боингот“? По мала поправка бил вратен во употреба и летал уште 25 години, гордо носејќи го прекарот „Едрилицата од Гимли“.
