(видео) Александар Цветкоски: Маскирањето влечи корени од антички времиња

Александар Цветкоски, антрополог-етнолог, за Прочка: Обичаите поврзани со Прочка се широко распространети и речиси идентични во Македонија и во соседните земји, поради силното влијание на христијанството и подготовката за седумнеделниот пост пред Велигден. Прочка претставува духовен почеток на постот, особено преку Тримирието – првите три дена, кога верниците се повикуваат на смирение, покајание и признавање на сопствените грешки. Простувањето е централниот чин на празникот, при што помладите бараат прошка од постарите, а маскираните деца ги посетуваат домовите како симбол на здравје, напредок и нова енергија.

Еден од најзначајните семејни обичаи е амкањето – ритуал со јајце врзано на конец, кој ја симболизира „нитката на судбината“. Овој обичај има силна симболика и обединувачка улога, зајакнувајќи ја семејната поврзаност и пренесувајќи народни верувања и магиски практики.

Карневалските поворки и маскирањето се составен дел од традицијата, со корени во античките пролетни ритуали и култови, подоцна прифатени и прилагодени во христијанскиот календар. Иако се јавуваат во различни форми и периоди низ Македонија, нивната суштина останува иста – симболичното заминување на старото и доаѓањето на новото, обновата и надежта.

Во Прилеп, посебно се истакнува традицијата на мечкарите, поврзана со еснафот на касапите, која содржи ритуални и карневалски елементи со силна симболика и историска вредност. Денес, овие обичаи се зачувуваат и ревитализираат, иако понекогаш добиваат комерцијални или современи форми, овозможувајќи преку маската и карневалот да се изрази критика, став или порака кон општеството.