Може ли Прилеп и Пелагонија да се најдат на европските мапи за култура и туризам?
Во време кога културата, туризмот и културното наследство сè повеќе стануваат клучни двигатели на локалниот економски развој и меѓународната препознатливост на регионите, се отвора важно прашање: дали Прилеп и поширокиот регион на Пелагонија имаат доволно капацитет и потенцијал да се позиционираат на европските и светските мапи на култура, туризам и наследство?
Во изминатата недела, здружението АГТИС реализираше серија значајни работни средби со претставници на институции и потенцијални партнери од Италија, Шпанија, Франција и Грција. Во фокусот на овие разговори беше развојот на заеднички проекти, стратешко планирање и креирање модели за одржлив културен развој, со посебен акцент на локалните специфики и ресурси.
На средбите беше отворено и прашањето за позиционирањето на Пелагонискиот регион – со Прилеп како центар, но и со Мариово, Долнени и Крушево како значајни културно-историски и природни целини. Овие простори поседуваат богато материјално и нематеријално наследство, автентични културни пејзажи, традиции, како и значајни историски наративи кои сè уште не се доволно валоризирани на меѓународно ниво.
АГТИС, како организација со долгогодишно искуство во областа на локалниот развој, културните политики и граѓанското учество, има значаен придонес во оваа насока. Уште во 2003 година, организацијата ја изработи Индикативната културна стратегија на Прилеп – еден од првите обиди за систематско планирање на културниот развој на локално ниво во регионот.
Денес, прашањето не е само што имаме, туку колку тоа што го имаме знаеме да го претвориме во развојна шанса. Пелагонија располага со силен потенцијал – археолошки локалитети, традиционална архитектура, живи културни практики, природни ресурси и автентични локални приказни. Но, истовремено, недостасуваат неколку клучни елементи: системска интеринституционална соработка, долгорочни културни стратегии усогласени со европските политики, поголема дигитална видливост и интегрирани туристички понуди.
Во разговорите со странските партнери беше потенцирано дека токму ваквите региони – надвор од големите метрополи – се сè поатрактивни за европските културни и креативни програми, под услов да имаат јасна визија, координација и капацитет за проектно работење.
АГТИС останува посветен на идејата дека Прилеп и Пелагонија не се периферија, туку потенцијален центар на културна размена и развој. Следниот чекор е токму во градење партнерства, креирање современи стратегии и претворање на локалното наследство во европска вредност.
Клучното прашање кое останува отворено е: дали ќе успееме да го искористиме она што го имаме – и да го претвориме во одржлива развојна приказна?
