Под мотото „Мобилност за сите“, Прилеп го одбележа 22 Септември – Денот без автомобили, во рамките на Европската недела на мобилност. Активноста, организирана од Општинскиот совет за безбедност на сообраќајот на патиштата – Прилеп, во соработка со „Авто Контрол“ – Прилеп, учениците од сообраќајната струка при СОУ „Ристе Ристески – Ричко“ и униформирани полициски службеници, имаше за цел да ја подигне свеста за одржливата мобилност и потребата од поголемо користење на алтернативни начини на транспорт.

На граѓаните им беа поделени едукативни материјали со пораки за пешачење, велосипедизам и користење јавен превоз, а оние кои одлучија автомобилот да го остават дома со својот пример покажаа дека промената на навиките е можна.

Но, зад убавите пораки за почист, поздрав и побезбеден град останува едно важно прашање:

Колку навистина се создадени услови граѓаните во Прилеп безбедно да го остават автомобилот и да изберат велосипед или пешачење?

Подигнувањето на свеста е важен чекор, но само свеста не е доволна. Ако сакаме граѓаните почесто да пешачат или да користат велосипед, потребно е да имаат безбедна инфраструктура, јасно обележани велосипедски патеки, уредени тротоари, безбедни премини и сообраќајна средина во која најранливите учесници во сообраќајот нема постојано да се чувствуваат загрозени.

За велосипедистот, изборот на велосипед наместо автомобил не треба да биде храбар чин или ризик, туку нормална секојдневна опција. Истото важи и за пешакот. Пешачењето до работа, училиште или до центарот на градот треба да биде практично и безбедно, а не патека со препреки, паркирани возила и сообраќајни ситуации во кои пешакот мора постојано да внимава дали некој автомобил ќе му го пресече патот.

Токму тука се отвора и поширокото прашање за сообраќајната култура.

Не е доволно да им кажеме на граѓаните „возете велосипед“ ако велосипедската инфраструктура не е поврзана и безбедна. Не е доволно да повикаме на пешачење ако тротоарите се блокирани или ако преминувањето на улиците претставува дополнителен ризик. И не е доволно само да се одбележи еден ден без автомобили ако во останатите 364 дена автомобилот и понатаму има доминантно место во урбаниот простор.

Денот без автомобили затоа треба да биде повеќе од еднодневна кампања. Треба да биде повод за анализа на тоа што може конкретно да се подобри во градот.

Колку километри безбедни велосипедски патеки има Прилеп? Колку од нив се меѓусебно поврзани? Дали пешачките коридори се непрекинати и пристапни? Колку безбедни премини има за пешаците на најфреквентните улици? Дали јавниот превоз може да биде вистинска алтернатива за граѓаните кои немаат можност или не сакаат да користат автомобил?

Ова се прашања кои не ја намалуваат вредноста на денешната иницијатива. Напротив – тие треба да бидат нејзино продолжение.

Бидејќи ако навистина сакаме „мобилност за сите“, тогаш треба да обезбедиме услови и за оние кои се движат без автомобил.

Подигнувањето на свеста е важен почеток. Но, следниот чекор е создавање услови за граѓаните да можат таа свест да ја претворат во секојдневна навика.

„Одлуката почнува од нас“ – но безбедниот пат до таа одлука треба да го обезбедиме сите: институциите, учесниците во сообраќајот и целата заедница.

Денот без автомобили ќе има вистински ефект тогаш кога пешачењето и велосипедот нема да бидат само симбол на еден ден во годината, туку реална, безбедна и достапна можност за секојдневно движење низ Прилеп.

Зашто почист град не се создава само со помалку автомобили. Се создава и со повеќе безбедни улици за оние кои избираат да не користат автомобил.