Земјоделци и сточари од повеќе краеви на Македонија денеска излегоа на протест и го блокираа патниот правец Битола–Прилеп кај Тополчани. Бараат исплата на заостанатите субвенции, повисока државна поддршка и мерки за стабилизирање на откупните цени. Од протестот порачаа дека доколку нивните барања не бидат исполнети, ќе следуваат нови активности.

Едноиполчасовната блокада кај Тополчани ги обедини сточарите, полјоделците, лозарите, градинарите и овоштарите, кои велат дека зголемените трошоци за производство, ниските откупни цени и доцнењето на дел од плаќањата ја довеле земјоделската егзистенција во сериозна неизвесност.

Сточарите бараат исплата на премиите за млекото

Најголем дел од реакциите на протестот беа насочени кон состојбата во сточарството. Тони Петровски од „Пелагониско Поле“ посочи дека сточарите со месеци чекаат исплата на премиите за предаденото млеко.

Според неговата изјава, станува збор за шест месеци од 2025 година и првите четири месеци од 2026 година, односно вкупно десет месеци за кои, како што тврди, немаат добиено средства.

Дополнителен проблем е падот на откупната цена на млекото. Земјоделците велат дека цената од околу 32–33 денари за литар во претходниот период паднала на околу 23–26 денари, зависно од откупувачот и периодот. И претходните најави за протестот го нотираа падот на цената и доцнењето на премиите.

„Со моменталната цена на млекото и нафтата, сме на работ да преживееме и да ја прехраниме стоката“, порача Петровски.

Сточарите бараат да се зголеми субвенцијата за предадено млеко од 6 на 10 денари по литар, како и да се зголеми поддршката по грло говедо. Во дел од барањата се бара и враќање на претходните правила за субвенционирање и поголема поддршка за производството.

Борче Бучински од „Пелагониско Поле“, пак, побара сточарите да бидат директно вклучени во креирањето на Програмата за финансиска поддршка за 2027 година и субвенцијата да достигне 250 евра по крава.

Според податоците објавени пред протестот, за 2025 година се говори за околу 600 милиони денари неисплатени премии за предадено сурово млеко, а за првите месеци од 2026 година за дополнителни околу 500 милиони денари. Во март годинава биле исплатени речиси 270 милиони денари на 4.545 производители за периодот јануари–јуни 2025 година.

Полјоделците: „Не се исплаќа да се сее“

Незадоволството се однесува и на полјоделството. Производителите на пченица бараат државата да интервенира со дополнителни 5 денари по килограм, со оглед на тоа што, според нив, откупната цена се движи околу 10 денари за килограм.

Миле Кебакоски од „Фармери Југозапад“ порача дека со актуелните услови производството на житни култури станува неисплатливо.

„Ако откупот е 10, зад тие 5 денари да стои државата и да сееме“, порача Кебакоски, додавајќи дека земјоделците бараат и исплата на субвенциите и распределба на картичките за зелена нафта.

Земјоделците предупредуваат дека без навремена поддршка ќе биде доведена во прашање и следната сеидба.

Проблеми и кај лозарите, градинарите и овоштарите

На протестот се приклучија и производители од други земјоделски гранки.

Кавадаречките лозари побараа дополнителна кризна мерка по хектар поради состојбата со откупот на грозјето. Дел од нив велат дека значителен дел од родот останува необран поради ниските цени.

Градинарите од Струмичко, пак, реагираат на откупните услови за „куртовската капија“, додека овоштарите од Преспа укажуваат на проблемите со откупот на јаболката. Телма известува дека поради ниските откупни цени во Преспа бербата на јаболката сè уште не била започната, додека во Тиквешијата дел од грозјето останувало необрано.

„Дали ѝ требаат земјоделци на оваа држава?“

Од Националната земјоделска мрежа оценија дека состојбата е алармантна и предупредија на последици врз идното производство на храна.

„Донесени сме во ситуација да не можеме да засадиме, немаме пари да ја започнеме следната реколта“, порача Ѓоре Каракашов, додавајќи дека намаленото производство може да се одрази и врз достапноста и цените на храната.

Земјоделците протестот го опишаа како обединување на различни земјоделски гранки, а најавија дека барањата ќе ги достават до Владата.

Министерството: Исплатата тече, обезбедени се дополнителни средства

Од Министерството за земјоделство, според информациите објавени во медиумите, велат дека проблемите им се познати и дека комуникацијата со земјоделците продолжува.

Министерот за земјоделство, според објавените податоци, наведува дека од вкупно 7,295 милијарди денари предвидени со Програмата за финансиска поддршка во земјоделството за 2026 година, досега биле исплатени околу 6,512 милијарди денари, што претставува околу 90 проценти реализација. Воедно, Министерството посочува дека се расчистуваат и заостанатите обврски од претходните години.

Со последниот ребаланс, според информациите што ги наведуваат медиумите, се обезбедени дополнителни средства за земјоделскиот сектор.

Земјоделците, сепак, велат дека на терен состојбата е поинаква и дека дел од обврските кон нив сè уште не се исплатени.

Рок од една недела

Од протестот земјоделците најавија дека своите барања ќе ги достават до Владата и очекуваат конкретен одговор во рок од една недела.

Доколку не дојде до исполнување на барањата, најавуваат нови и помасовни протестни активности.

Денешната блокада кај Тополчани, во која учествуваа производители од повеќе земјоделски гранки, покажа дека незадоволството не е ограничено само на една група, туку ги опфаќа и сточарството, полјоделството, лозарството, градинарството и овоштарството.