Православните верници денеска го слават споменот на светите рамноапостоли Константин и Елена – личности чии животи, државнички одлуки и длабока вера засекогаш ја трансформираа светската историја и го прекинаа вековното прогонување на христијаните.

Светиот цар Константин бил син на царот Констанциј и на светата царица Елена. Својата тивка вера и благочестивост ги наследил токму од мајка си, но неговиот пат до престолот бил исполнет со тешки борби, воени судири на Дунав и сериозни искушенија кои ја загрозувале стабилноста на Римската империја.

Клучниот момент во неговиот живот се случува пред историската битка во Рим против Максенциј. Соочен со неизвесност и голема грижа, на Константин на небото му се јавил светол знак на крст, опкружен со ѕвезди, под кој стоела пораката дека токму преку тој знак ќе победи. Тој наредил веднаш да се изработи голем крст кој се носел пред војската, по што извојувал величествена победа, а неговиот противник Максенциј загинал во водите на реката Тибар.

По оваа историска победа, во 313 година е издаден клучниот Милански едикт, документ со кој официјално престанале суровите прогони на христијаните и им била дадена целосна слобода на вероисповедта. По утврдувањето на царството, Константин ја изградил и новата велелепна престолнина на Босфорот – Константинопол (Цариград).

Според црковното предание, во еден период од животот царот тешко се разболел. По визија во која му се јавиле светите апостоли Петар и Павле, тој го побарал епископот Силвестер, кој го поучил во верата и го крстил, по што болеста целосно и чудотворно исчезнала.

За да го зачува единството на Црквата по појавата на ересот на Ариј, царот Константин го свикал Првиот вселенски собор во Никеја во 325 година. На овој собор била утврдена вистината на верата и осудено лажното учење, со што Црквата се утврдила во православието.

Паралелно со државните успеси на нејзиниот син, светата царица Елена со огромна ревност заминала во Ерусалим, каде по долго трагање го пронашла Чесниот и Животворен Крст Господов. Таа изградила бројни храмови на светите места и оставила неизбришлив белег во утврдувањето на верата во Светата земја.

Царицата Елена се упокоила во длабока старост, а царот Константин починал неколку години подоцна во градот Никомидија, по што бил погребан во црквата на Светите Апостоли во Цариград.

Нека е за многу години денешниот голем празник!