Секој четврти граѓанин размислува да ја напушти Македонија, кај младите желбата за заминување е уште поизразена
Економската несигурност, високите трошоци за живот, ниските плати и недовербата во перспективите дома и понатаму ги поттикнуваат граѓаните да размислуваат за живот во странство. Најзагрижувачки е трендот кај младите, кои сè потешко ја гледаат својата иднина во земјата.
Секој четврти граѓанин во Северна Македонија размислува за заминување во странство, покажуваат резултатите од најновото истражување SecuriMeter 2026 на Советот за регионална соработка (RCC). Според објавените податоци, 26,1 процент од испитаниците размислуваат да ја напуштат државата, а кај дел од нив намерите се веќе конкретизирани.
Од вкупниот број испитаници, 14,2 проценти имаат неодреден план за заминување, 6,2 проценти веќе имаат разработена намера, додека 5,7 проценти преземаат конкретни чекори за преселување. Наспроти нив, 68,1 процент изјавиле дека не планираат да ја напуштат земјата.
Иако македонскиот процент е под регионалниот просек од 29,3 проценти, загрижува податокот дека значителен дел од граѓаните веќе размислуваат за својата иднина надвор од државата.
Младите сè потешко ја гледаат иднината дома
Особено загрижувачка е состојбата кај младата популација. Според истражувањето SecuriMeter 2026, дури 58,1 процент од младите на возраст од 18 до 24 години во Западен Балкан размислуваат да живеат или работат во странство. Од нив, 28,7 проценти веќе имаат конкретен план или преземаат чекори за заминување.
Дополнителна слика за состојбата во Македонија дава истражувањето „Democracy Pulse: Gen Z in the Western Balkans“, објавено во март 2026 година од Open Society Foundations – Western Balkans.
Според ова истражување, 33,9 проценти од младите во Северна Македонија не ја замислуваат својата иднина во земјата. Во исто време, 53,3 проценти од младите сепак ја гледаат својата иднина дома, додека 12,9 проценти немаат одреден став.
Истражувањето било спроведено во текот на мај и јуни 2025 година, меѓу повеќе од 6.000 млади лица на возраст од 16 до 28 години во шесте земји од Западен Балкан, вклучително и Северна Македонија.
Платите, работата и условите за живот меѓу главните причини
Причините поради кои граѓаните размислуваат за заминување не се сведуваат само на можноста за повисока заработка. Станува збор за пошироко незадоволство од условите за живот, можностите за професионален развој и функционирањето на институциите.
Според SecuriMeter 2026, трошоците за живот и инфлацијата се најголема грижа за граѓаните во Македонија, кои ги посочиле 93,8 проценти од испитаниците. Состојбите со работните места и платите ги загрижуваат 81,7 проценти, додека дури 80,1 процент ја сметаат депопулацијата и иселувањето за сериозен општествен проблем.
Дополнително, само 31,7 проценти од домаќинствата можат да покријат неочекуван трошок од 1.000 евра без задолжување или помош од други лица.
И изборот на дестинации покажува дека Европската Унија останува најпосакувана за оние што размислуваат да заминат. Според истражувањето, 52,4 проценти од потенцијалните иселеници би избрале некоја од земјите членки на ЕУ, 18,8 проценти би се преселиле во Швајцарија, додека 16,5 проценти ги посочиле САД, Канада и Австралија.
Не заминуваат само работници, туку и иднината на земјата
Иселувањето на младите претставува сериозен предизвик за долгорочниот развој на државата. Со секој млад човек кој својата кариера, образование и семејна иднина ги гради надвор од Македонија, земјата губи дел од својот човечки потенцијал.
Последиците се чувствуваат на повеќе нивоа – од недостиг на квалификувана работна сила и стареење на населението, до намалување на економската активност и дополнителен притисок врз пензискиот и социјалниот систем.
Затоа, прашањето за иселувањето не треба да се третира само како статистички податок, туку како сериозен општествен и развоен проблем.
Потребни се подобро платени работни места, реални можности за професионално напредување, поквалитетно образование, функционални институции и систем во кој успехот ќе зависи од знаењето, способностите и трудот.
Бидејќи вистинскиот предизвик не е само да се спречи заминувањето на младите, туку да се создадат услови тие да сакаат да останат и својата иднина да ја градат дома.


