Пратеничките плати намалени за 40% и укинати дел од привилегиите
Додека во Унгарија парламентот едногласно изгласа намалување на пратеничките плати за 40 проценти и укинување на дел од привилегиите, во Македонија ваквата вест звучи речиси како научна фантастика.
Новата унгарска влада предводена од Peter Magyar одлучи дека политичарите треба да го поделат товарот со граѓаните и да покажат одговорност во време на економски предизвици. Покрај намалувањето на платите, укинати се и надоместоците за мобилни телефони, гориво и дел од останатите бенефиции што ги користеле функционерите.
Според усвоеното законско решение, кое доби поддршка од сите присутни пратеници, основната пратеничка плата од јули ќе изнесува околу 3.690 евра бруто месечно, што претставува значително намалување во однос на досегашните примања.
Освен намалувањето на платите, пратениците се откажуваат и од низа привилегии. Целосно се укинуваат надоместоците за мобилни телефони и гориво, додека трошоците за службени патувања, хотелско сместување, изнајмување канцеларии и ангажирање помошен персонал ќе бидат значително намалени.
Владата проценува дека со овие мерки ќе се остварат значителни буџетски заштеди, а буџетот на парламентот ќе биде намален за околу 25 проценти. Премиерот Маѓар најави дека слични кратења ќе ги опфатат и министрите, како и другите високи државни функционери.
Новите власти реформите ги претставуваат како дел од поширока стратегија за борба против корупцијата и рационализација на државната администрација. Во јавноста повторно се отвори и прашањето за последиците од долгогодишното владеење на поранешниот премиер Виктор Орбан.
Според изјави на антикорупциски претставници во земјата, корупцијата во изминатите години предизвикала огромни финансиски загуби за државата, а новата влада најавува поостри механизми за контрола на трошењето на јавните средства.
Политичките аналитичари оценуваат дека намалувањето на пратеничките плати има силна симболична порака кон граѓаните, но останува да се види дали мерката ќе биде доволна за враќање на довербата во институциите и дали ќе претставува почеток на подлабоки реформи во унгарскиот политички систем.
Во многу европски држави политичарите повремено се откажуваат од дел од своите примања или привилегии за да испратат порака дека и тие ја чувствуваат економската реалност. Кај нас, пак, јавноста почесто сведочи на дебати како да се зголемат платите и надоместоците на функционерите отколку како да се намалат.
Граѓаните редовно слушаат повици за штедење, рационално трошење и трпение, но кога станува збор за привилегиите на избраните и именуваните функционери, ножиците за кратење ретко стигнуваат до нивните примања.
Унгарскиот пример покажува дека политичарите можат да донесат одлука која директно ги засега нивните лични приходи. Прашањето е дали ваков предлог би добил едногласна поддршка и во македонското Собрание или би останал само тема за коментари на социјалните мрежи.
Засега, додека унгарските пратеници гласаат за помали плати, македонските граѓани имаат право да се запрашаат: ако штедењето е неопходно за сите, зошто најчесто почнува од граѓаните, а не од политичарите?
